Cách Đọc Tab Guitar Đơn Giản Từ A-Z Cho Người Mới Học

two voices tabulatures 1

Tab guitar là phương pháp ghi chép âm nhạc trực quan dành riêng cho đàn guitar, giúp người mới bắt đầu luyện tập bài hát dễ dàng mà không cần đọc nốt nhạc truyền thống trên khuông nhạc ngũ dòng. Bằng cách quan sát hệ thống đường kẻ đại diện cho dây đàn và các con số biểu thị vị trí ngăn phím, bạn có thể thực hành chuẩn xác từng giai điệu. Hãy cùng Harmony tìm hiểu quy trình đọc tab guitar bài bản và chuẩn xác ngay sau đây.

Tab Guitar là gì?

Tab guitar (viết tắt của Tablature) là hệ thống ký hiệu âm nhạc chuyên biệt cho các nhạc cụ có phím bấm, hiển thị trực quan cấu trúc dây đàn và vị trí ngón tay bấm trên cần đàn. Khác với bản nhạc ngũ dòng thể hiện cao độ trừu tượng, tab guitar sử dụng 6 dòng kẻ ngang mô phỏng 6 dây đàn cùng các chữ số chỉ rõ ngăn phím thực tế cần ấn.

Hệ thống tab hỗ trợ người học làm quen với bài hát nhanh chóng, rút ngắn thời gian tiếp cận kỹ thuật và định hình phản xạ ngón tay linh hoạt. Đây là phương pháp nền tảng giúp bạn khởi động lộ trình tự học guitar hiệu quả ngay tại nhà trước khi chuyển sang các kỹ thuật diễn tấu phức tạp hơn.

Tablature xuất hiện từ thế kỷ 16 tại châu Âu dành cho các nhạc cụ dây cổ như đàn lute, vihuela và guitar cổ điển. Trong thời đại số, tab guitar trở thành định dạng văn bản chuẩn quốc tế được giới nghệ sĩ và người yêu nhạc sử dụng phổ biến để ghi chép, trao đổi và lưu trữ các bản phối độc tấu hoặc đệm hát.

Hướng dẫn cách đọc tab guitar cơ bản cho người mới bắt đầu

Quy trình đọc tab guitar cơ bản yêu cầu người chơi nắm rõ 3 yếu tố nền tảng: thứ tự 6 dòng kẻ đại diện cho 6 dây đàn, ý nghĩa con số tương ứng với từng ngăn phím và cách sắp xếp nốt đơn hoặc hợp âm theo trục thời gian từ trái sang phải.

6 dòng kẻ tương ứng với 6 dây đàn guitar

Khuông tab guitar bao gồm 6 đường kẻ ngang song song, mỗi dòng tượng trưng cho một dây đàn theo hệ thống lên dây chuẩn (E-A-D-G-B-E). Thứ tự các dòng tính từ trên xuống dưới tương ứng với góc nhìn trực diện từ trên cần đàn xuống khi bạn ôm nhạc cụ:

  • Dòng 1 (trên cùng): Đại diện cho dây số 1 (dây mỏng nhất) – Nốt Mi cao (E4).
  • Dòng 2: Đại diện cho dây số 2 – Nốt Si (B3).
  • Dòng 3: Đại diện cho dây số 3 – Nốt Sol (G3).
  • Dòng 4: Đại diện cho dây số 4 – Nốt Rê (D3).
  • Dòng 5: Đại diện cho dây số 5 – Nốt La (A2).
  • Dòng 6 (dưới cùng): Đại diện cho dây số 6 (dây dày nhất) – Nốt Mì trầm (E2).

Quy ước sắp xếp này tương thích trực tiếp khi bạn ngồi đàn đúng tư thế cầm đàn guitar chuẩn mực. Điểm lưu ý quan trọng cho người mới học: dòng trên cùng của tab là dây số 1 (dây treble có tiết diện nhỏ nhất), không phải dây số 6 (dây bass dày nhất nằm ở dòng đáy cùng).

Hướng dẫn cách đọc tab guitar cơ bản trên 6 dòng kẻ dây đàn cho người mới bắt đầu

Các con số trên tab tương ứng với phím đàn

Các con số xuất hiện trên mỗi dòng kẻ chỉ định chính xác vị trí ngăn phím (fret) mà ngón tay trái cần bấm chặt trên sợi dây đàn tương ứng:

  • Số 0: Gảy dây buông tự nhiên, tay trái không bấm vào bất kỳ ngăn phím nào.
  • Số 1: Bấm ngón tay vào khoang phím số 1 (ngăn gần đầu cần đàn và lược đàn nhất).
  • Số 2: Bấm ngón tay vào khoang phím số 2.
  • Số 3: Bấm ngón tay vào khoang phím số 3.

Nguyên tắc đọc tab diễn ra liên tục từ trái qua phải tương tự như đọc văn bản chữ viết. Con số nào xuất hiện trước về phía bên trái sẽ được gảy trước, con số nào xuất hiện phía sau sẽ được chơi tiếp theo nhịp phách.

Ví dụ diễn tấu câu nhạc rải nốt (arpeggio):

E——————3———————————————————
B—————3————————————————————
G————4—————————————————————
D———5—————————————————————
A——5———————————————————————
E—3————————————————————————

Trình tự thực hiện cụ thể: bấm ngăn 3 trên dây 6 và gảy trước, tiếp theo bấm ngăn 5 dây 5, ngăn 5 dây 4, ngăn 4 dây 3, ngăn 3 dây 2 và kết thúc bằng việc gảy ngăn 3 dây 1.

Cách đọc hợp âm trên tab guitar

Hợp âm trong tab guitar được ký hiệu bằng nhiều con số xếp thẳng hàng trên cùng một cột dọc. Khi thấy các chữ số nằm cùng một trục thẳng đứng, bạn cần sử dụng các ngón tay trái bấm đồng thời tất cả các vị trí đó và gảy các dây cùng một lúc bằng tay phải.

Ví dụ cấu trúc hợp âm C (Đô trưởng):

E——————0———————————————————
B—————1————————————————————
G————0—————————————————————
D———2—————————————————————
A——3———————————————————————
E——————————————————————————

Thao tác bấm đồng thời cho hợp âm Đô trưởng: ngón áp út bấm ngăn 3 dây 5, ngón giữa bấm ngăn 2 dây 4, ngón trỏ bấm ngăn 1 dây 2, để dây 3 và dây 1 buông tự nhiên, đồng thời không gảy hoặc dùng ngón cái chạm nhẹ để tắt tiếng dây 6.

Khoảng cách không gian giữa các con số hoặc hợp âm trong tab phản ánh trường độ nốt nhạc. Ký hiệu cách xa nhau biểu thị thời gian ngân dài hơn. Để giữ nhịp phách chuẩn xác, bạn nên kết hợp máy đập nhịp (metronome) trong quá trình luyện chuyển hợp âm.

Tổng hợp các ký hiệu trong tab guitar nâng cao

Các ký hiệu nâng cao trong tab guitar mô tả chi tiết các kỹ thuật biểu cảm ngón tay trái và tay phải, giúp bài nhạc trở nên sống động, giàu cảm xúc và đậm chất chuyên nghiệp.

Kỹ thuật Hammer-on (h) và Pull-off (p)

Kỹ thuật đánh nốt liền tiếng (legato) bao gồm hai thao tác bấm ngón cơ bản:

  • Hammer-on (ký hiệu h): Kỹ thuật gõ ngón tay trái mạnh và dứt khoát vào cần đàn để tạo ra âm thanh nốt cao hơn mà không cần gảy lại tay phải. Ký hiệu 3h5 nghĩa là gảy dây ở ngăn 3, sau đó dùng ngón tay gõ mạnh vào ngăn 5.
  • Pull-off (ký hiệu p): Kỹ thuật giật ngón tay trái ra khỏi dây đàn để làm dây rung tạo ra âm thanh nốt thấp hơn. Ký hiệu 5p3 nghĩa là bấm sẵn cả ngăn 5 và ngăn 3, gảy ngăn 5 rồi giật nhẹ ngón tay thả ra để dây tiếp tục rung ở ngăn 3.

Ví dụ kết hợp trên khuông tab:

E——————3h5p3———————————————
B———————————————————————————
G———————————————————————————

Cách thực hiện: Gảy dây 1 tại ngăn 3, gõ ngón tay vào ngăn 5 (hammer-on), rồi giật ngón trở lại phát ra âm thanh ngăn 3 (pull-off) chỉ với một lần gảy duy nhất của tay phải.

Kỹ thuật Bend (b)

Bend là kỹ thuật uốn dây đàn bằng các ngón tay trái để kéo căng dây, làm tăng cao độ nốt nhạc lên cao mà không cần chuyển vị trí bấm sang phím khác. Ký hiệu 7b9 nghĩa là bạn bấm phím số 7, gảy dây và dùng lực các ngón tay đẩy dây lên đến khi cao độ vang lên tương đương nốt ở phím số 9.

Kỹ thuật uốn dây đóng vai trò cốt lõi trong các thể loại nhạc Blues, Rock và Ballad. Có 2 dạng uốn dây tiêu chuẩn:

  • Full bend (1 cung): Uốn dây tăng cao độ lên 1 cung nguyên (tương đương 2 cung bán âm / 2 semitones).
  • Half bend (nửa cung): Uốn dây tăng cao độ lên nửa cung (tương đương 1 cung bán âm / 1 semitone).

Để đảm bảo cao độ sau khi bend chuẩn xác tuyệt đối, việc duy trì cách lên dây đàn guitar chuẩn xác theo đúng tần số tiêu chuẩn là điều kiện tiên quyết trước khi tập luyện.

Kỹ thuật Slide (/)

Slide là kỹ thuật trượt đầu ngón tay liên tục từ ngăn phím này sang ngăn phím khác trên cùng một sợi dây đàn nhằm tạo hiệu ứng lướt âm mượt mà. Ký hiệu gạch chéo xuôi (/) thể hiện trượt từ nốt trầm lên nốt cao (slide up), còn gạch chéo ngược () thể hiện trượt từ nốt cao xuống nốt thấp (slide down).

Ví dụ: Ký hiệu 3/5 yêu cầu bạn bấm ngăn 3, gảy nốt, sau đó miết chặt đầu ngón tay trượt thẳng lên ngăn 5 mà không gảy thêm lần nào.

Chất lượng của kỹ thuật slide phụ thuộc vào 3 tiêu chí:

  • Giữ áp lực ngón tay tiếp xúc đều đặn trên mặt phím trong suốt quãng đường trượt.
  • Điều chỉnh tốc độ trượt đồng bộ với tiết tấu bản nhạc.
  • Dừng ngón chính xác ngay sát thanh phím kim loại tại ngăn đích đến.

Tổng hợp các ký hiệu trong tab guitar nâng cao cho người chơi đàn

Kỹ thuật Vibrato (~)

Vibrato là kỹ thuật rung ngón tay sau khi bấm để tạo ra độ rung ngân nga, giúp nốt nhạc duy trì độ ngân vang ấm áp và giàu cảm xúc. Ký hiệu trên bản tab thường là dấu ngã (~) hoặc chữ “v”.

Có 2 hình thức thực hiện rung âm phổ biến:

  • Vertical vibrato (rung dọc): Lắc cổ tay để kéo và nhả dây đàn lên xuống vuông góc với cần đàn, áp dụng rộng rãi trên guitar acoustic dây kim loại và guitar điện.
  • Horizontal vibrato (rung ngang): Đẩy và kéo ngón tay dọc theo chiều song song với sợi dây, kỹ thuật chuẩn mực cho guitar classic dây nylon.

Kỹ thuật rung dây yêu cầu kiểm soát tốt lực cổ tay, thực hiện chuyển động từ tốn, giữ biên độ rung đều đặn để âm thanh không bị lệch cao độ gốc.

Kỹ thuật Mute (x)

Mute là kỹ thuật ngắt tiếng hoặc hãm độ rung của dây đàn nhằm tạo hiệu ứng tiết tấu gõ phách độc đáo hoặc giữ cho câu nhạc sạch tiếng. Kỹ thuật ngắt âm gồm 2 dạng chính:

  • Dead note (ký hiệu x): Đặt nhẹ ngón tay trái chạm lên dây đàn nhưng không ấn sát phím rồi gảy, phát ra âm thanh “chặt” ngắn đanh không rõ cao độ, tạo hiệu ứng nhịp điệu tương tự bộ gõ.
  • Palm Mute (ký hiệu PM): Đặt phần rìa mu bàn tay phải tì nhẹ lên phần yên ngựa đàn khi gảy. Âm thanh tạo ra vẫn giữ được cao độ gốc nhưng tiếng đàn trầm, đục, gọn và ngắt nhanh, tạo sự khỏe khoắn trong đệm hát và độc tấu.

Thực hành đọc tab guitar một đoạn nhạc đơn giản cùng Harmony

Thực hành trực tiếp trên giai điệu ngắn là cách ghi nhớ các quy tắc đọc tab nhanh nhất. Bạn hãy cùng phân tích đoạn nhạc mẫu sau:

E————————————————0—————————————
B——————————1—————————1—————————
G——————2—————————————————2—————
D——————————————————————————————
A——————————————————————————————
E——————————————————————————————

Trình tự 5 bước thực hiện diễn tấu câu nhạc:

  • Bước 1: Đọc tab từ trái sang phải, dùng ngón giữa tay trái bấm ngăn 2 trên dây số 3 rồi gảy bằng ngón trỏ tay phải.
  • Bước 2: Chuyển ngón trỏ tay trái bấm ngăn 1 trên dây số 2 và gảy tiếp theo.
  • Bước 3: Thả lỏng tay trái, gảy dây số 1 ở trạng thái dây buông (số 0).
  • Bước 4: Dùng ngón trỏ bấm lại ngăn 1 trên dây số 2 và gảy.
  • Bước 5: Đặt ngón giữa bấm lại ngăn 2 trên dây số 3 để kết thúc trọn vẹn câu nhạc.

Trong quá trình giảng dạy tại TP.HCM, Harmony luôn hướng dẫn học viên chia nhỏ từng tiết nhạc, chơi chậm từng nốt trước khi tăng tốc độ. Bạn nên bắt đầu với nhịp độ chậm khoảng 60 BPM (beats per minute) kết hợp metronome để xây dựng bộ nhớ cơ bắp chính xác, hạn chế tối đa các lỗi khi học guitar thường gặp như bấm rè dây hay sai nhịp.

Thực hành đọc tab guitar một đoạn nhạc đơn giản cùng Harmony

Nâng cao kỹ năng đọc tab và chơi guitar chuyên nghiệp tại TPHCM

Công ty TNHH Giáo dục Âm nhạc Harmony thành lập ngày 19/06/2016 tại TP.HCM bởi thầy Nguyễn Hoàng Nam – Cử nhân Biểu diễn Guitar cổ điển tốt nghiệp Nhạc viện TP.HCM với 17 năm kinh nghiệm đứng lớp. Harmony chuyên đào tạo guitar acoustic và guitar classic cho học viên từ 7 tuổi trở lên theo giáo trình 4 cấp độ Harmony Method (mỗi cấp độ 24 buổi kéo dài trong 3 tháng). Học viên từ cấp độ 2 được lựa chọn định hướng chuyên sâu gồm đệm hát, fingerstyle hoặc guitar cổ điển.

Harmony triển khai 3 hình thức học guitar với mức học phí chuẩn gồm: lớp nhóm tối đa 6 học viên tại trung tâm (1.200.000 VNĐ/tháng 8 buổi), học 1 kèm 1 tại trung tâm (2.400.000 VNĐ/tháng) và học 1 kèm 1 tận nhà tại 16 quận cũ của TP.HCM (2.800.000 VNĐ/tháng). Cơ sở trụ sở tại TP.HCM được đầu tư 9 phòng học cách âm chuyên nghiệp cùng sân khấu biểu diễn mini Harmony Stage 40 chỗ ngồi phục vụ học viên rèn luyện bản lĩnh sân khấu hàng quý.

Trung tâm cam kết chuẩn đầu ra thông qua báo cáo Sổ tiến độ định kỳ mỗi tháng. Học viên tham dự tối thiểu 90% số buổi nhưng chưa đạt chuẩn được kèm thêm tối đa 4 buổi miễn phí. Bạn có thể đăng ký 1 buổi học thử guitar 45 phút miễn phí bằng cách liên hệ qua hotline 0909999543 (07:00 – 21:00 hàng ngày) hoặc ghé trực tiếp trụ sở Harmony tại số 51 Hồ Hảo Hớn, phường Cầu Ông Lãnh, TP.HCM.

Nâng cao kỹ năng đọc tab và chơi đàn guitar tại Harmony TP.HCM

Học đúng lộ trình, chơi bằng cảm xúc.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *